Đờn ca tài tử (ĐCTT) Nam Bộ là loại hình nghệ thuật biểu diễn độc đáo mang đậm tính đặc trưng dân gian của vùng đất Nam Bộ.

Qua thời gian, ĐCTT đã khẳng định vai trò đặc biệt trong đời sống văn hóa tinh thần của người dân Nam Bộ, góp phần quan trọng làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần của dân tộc Việt Nam. Trong suốt cuộc hành trình ấy, người dân Nam Bộ, trong đó có An Giang đã góp phần xứng đáng để ĐCTT Nam Bộ giữ được những giá trị quý giá.

Đờn ca tài tử Nam Bộ được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, đây không chỉ là niềm tự hào của Nam Bộ nói chung mà còn là niềm tự hào của các tỉnh, thành phố hiện còn đang lưu giữ loại hình nghệ thuật này, trong đó có An Giang.

Đây là cơ hội rất lớn để quảng bá loại hình nghệ thuật ĐCTT rộng rãi ra thế giới, góp phần phát triển văn hóa, du lịch của từng địa phương. Tuy nhiên, bên cạnh niềm tự hào đó trách nhiệm đặt ra cho những người làm công tác quản lý nhiệm vụ cấp thiết và lâu dài là làm thế nào để bảo tồn và phát huy giá trị loại hình nghệ thuật ĐCTT để loại hình nghệ thuật này tiếp tục phát triển, lan tỏa, xứng đáng với vị trí, vai trò trong đời sống văn hóa tinh thần của người Nam bộ, của Nhân dân Việt Nam và của nhân loại.

Trước những yêu cầu và vị thế mới, ĐCTT tỉnh An Giang cần những nguồn lực mới, cần sự đầu tư đồng bộ, thiết thực và hiệu quả của Nhà nước và toàn xã hội để ĐCTT vừa được bảo vệ, vừa được phát triển mà vẫn giữ được những giá trị nghệ thuật vô giá của ĐCTT, đồng thời phù hợp với xu thế phát triển chung của xã hội.

Theo đó, Uỷ ban nhân dân tỉnh vừa phê duyệt Đề án “Bảo vệ và phát huy giá trị nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam bộ tỉnh An Giang giai đoạn 2017 - 2021”, nhằm bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật của ĐCTT Nam Bộ trên địa bàn tỉnh; nâng cao tinh thần trác nhiệm và nhận thức của cán bộ làm công tác văn hóa ở các cấp nói riêng và toàn xã hội nói chung về công tác bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ.

Đồng thời nâng cao chất lượng, hiệu quả các hoạt động bảo vệ, phát huy giá tri nghệ thuật ĐCTT trong tỉnh như: kiểm kê, sưu tầm, tư liệu hóa truyền dạy, trình diễn... Duy trì và phát triển số lượng, chất lượng phong trào ĐCTT tại địa phương. Nâng cao trình độ thực hành các kỹ năng lưu truyền nghệ thuật ĐCTT của lực lượng nghệ nhân và của những người yêu thích ĐCTT trong tỉnh.

Bên cạnh đó, tạo điều kiện thuận lợi cho đội ngũ văn nghệ sĩ và nghệ nhân có điều kiện giao lưu, học hỏi, trao dồi kỹ năng, từng bước nâng cao chất lượng của phong trào ĐCTT tại các địa phương phuc vụ nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần của Nhân dân, du khách trong và ngoài nước khi đến  An Giang.

Trong thời gian qua, Phong trào ĐCTT phát triển ở nhiều địa phương trong tỉnh, số lượng câu lạc bộ, nghệ nhân và người tham gia hoạt động ĐCTT không ngừng tăng về số lượng cũng như chất lượng. Tính đến nay, tỉnh An Giang hiện có 230 câu lạc bộ ĐCTT với 2.666 người tham gia sinh hoạt trên 156 xã phường, thị trấn. Ở mỗi xã văn hoá đều hình thành và duy trì các câu lạc bộ ĐCTTsinh hoạt trong các dịp sinh hoạt văn hoá, lễ hội, sinh hoạt nội bộ trong gia đình. Hầu hết các câu lạc bộ này đều tự trang bị các trang thiết bị để phục vụ cho hoạt động ĐCTT tại địa phương.

Các hoạt động hội thi, liên hoan giao lưu ĐCTT giữa các địa phương được diễn ra hằng năm làm cho nghệ thuật ĐCTT trở thành một món ăn tinh thần ngày càng quen thuộc, gần gũi, không thể thiếu đối với người dân vùng sông nước Nam bộ nói chung và tỉnh An Giang nói riêng.

Tính đến nay, cả tỉnh đã tổ chức được 4 lớp ĐCTT ở cấp huyện cho hơn 60 nghệ nhân tham gia. Ngoài ra, các cơ sở dạy ĐCTT tư nhân cũng phát triển đều ở các huyện.

Tuy số lượng các câu lạc bộ ĐCTT trong tỉnh được hình thành khá nhiều, nhưng thực chất nội dung hoạt động đã bị pha tạp, không còn giữ được hình thức và nội dung sinh hoạt ĐCTT theo nghệ thuật nguyên bản. Hình thức sinh hoạt hiện nay đang tập trung nhiều về sinh hoạt ca cổ, cải lương, ít bài bản cổ được lưu truyền quảng bá.

Đồng thời điều kiện về thiết bị để hỗ trợ cho các câu lạc bộ ĐCTT còn rất hạn chế, không đáp ứng được so với tiềm năng vốn có rất dồi dào của phong trào. Một số nhóm ĐCTT chạy theo lợi nhuận kinh doanh đã có một số biểu hiện thương mại hoá nhất là trong các nhà hàng, quán ăn, quán giải khát....làm ảnh hưởng đến hình ảnh trang trọng, tao nhã, nghĩa tình, sâu lắng của nghệ thuật ĐCTT truyền thống… Do nhiều địa phương chưa có sự quan tâm đúng mức đến việc bảo vệ và phát triển loại hình nghệ thuật ĐCTT. Chưa có nhiều đề tài khoa học nghiên cứu về ĐCTT mang tính định hướng, bảo vệ và phát huy một cách hiệu quả.. Ngoài ra, chính quyền chưa thực hiện được các chế độ ưu đãi đối với các hoạt động và nghệ nhân có đóng góp tích cực với việc bảo vệ và phát huy giá trị của nghệ thuật ĐCTT.

Để bảo vệ và phát huy giá trị nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam bộ, trong thời gian tới An Giang cải thiện và nâng cao chất lượng cơ sở vật chất, trang thiết bị nguồn nhân lực để nâng cao chất lượng hoạt động của các câu lạc bộ ĐCTT.

Hỗ trợ trang thiết bị hoạt động cho 100 câu lạc bộ, đội, nhóm ĐCTT hiện có trong tỉnh. Hình thành và duy trì hoạt động nhóm, câu lạc bộ ĐCTT tại các trường học. Tổ chức các lớp bồi dưỡng, truyền dạy nghệ thuật đờn ca tài tư cho đối tượng giáo viên âm nhạc trong tỉnh…

Ngoài ra, An Giang đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức của toàn xã hội, đặc biệt là thế hệ trẻ đối với việc bảo vệ và phát huy giá tri di sản văn hóa nói chung, nghệ thuật ĐCTT nói riêng. Tổ chức tuyên truyền sâu rộng trong cán bộ và các tầng lớp Nhân dân về giá trị to lớn của nghệ thuật  ĐCTT Nam bộ là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. 

Cạnh đó tăng cường giới thiệu, quảng bá loại hình nghệ thuật ĐCTT qua việc gắn kết với các cá nhân, đơn vị tổ chức sự kiện, các công ty du lich, khu điểm du lịch trong tỉnh tổ chức biểu diễn phục vụ du khách.

Tạo mọi điều kiện để các nghệ nhân ĐCTT giao lưu với các tỉnh thành phố các cấp trong tỉnh. Củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của các câu lạc bộ, nhóm ĐCTT và đưa hoạt động này vào sinh hoạt tại các thiết chế văn hóa thể thao xã, Nhà văn hóa thôn, ấp; đồng thời thực hiện công tác xã hội hóa trong việc vận động xây dựng quỹ hỗ trợ nghệ thuật ĐCTT, nhằm tạo điều kiện cho công tác bảo tồn và phát huy loại hình nghệ thuật này./.

+
Nguồn: Hải Nhu

Nhận xét của bạn